Czy demokracja sprzyja kobietom? Pytanie może wydawać się wręcz głupie, ale gdy popatrzy się na sytuację kobiet w Polsce po 1989 roku, można mieć poważne wątpliwości, czy demokracja wyszła, jak dotąd, kobietom na zdrowie. Kobiety straciły nawet część dotychczasowych praw, jak prawo do aborcji, przegrywają z mężczyznami wyścig na rynku pracy, a ich praca domowa nie tylko nie jest doceniana, ale odbiera im możliwość otrzymania emerytury i godnego życia na starość.

Nasz świat znajduje się w decydującym o jego przyszłości rozstaju dróg. Nie chodzi mi, rzecz jasna, o astronomiczną drogę „statku kosmicznego Ziemia”. Podążać będzie on najprawdopodobniej jeszcze przez miliony czy nawet miliardy lat wzdłuż swej orbity wokół Słońca. Nie zamierzam też pisać eseju z dziedziny „science fiction”, ani roztaczać jakiejś utopijnej, katastroficznej wizji. Spróbuję wyjaśnić treść postawionego pytania, wskazać na jego realistyczne i bardzo aktualne znaczenie. Przedstawię kilka uwag metodologicznych dotyczących możliwości wyboru przez społeczeństwa, państwa i inne podmioty stosunków międzynarodowych, drogi czy dróg prowadzących, albo do przetrwania rodzaju ludzkiego, albo do jego zagłady. Pragnę też zastanowić się nad alternatywą, czy w niedalekiej już przyszłości (może kilku dziesięcioleci) Ziemia krążyć będzie po swej orbicie jako bezludna, zdewastowana przez ludzi planeta, czy jako miejsce współpracujące ze sobą wspólnoty państw i społeczeństw świata, dla przetrwania ludzkości w pokoju, bezpieczeństwie, w symbiozie ze swym naturalnym środowiskiem?

Przeczytałem udostępnione mi protokoły i zapisy z rozmów, jakie w latach 1988-1990 prowadziłem z szeregiem polityków niemieckich. Jestem wielce rad, że powstała możliwość wydania ich w postaci książki. Niestety - widocznie nie ze wszystkich rozmów zachowała się odnośna dokumentacja, lub też znajduje się ona poza zasięgiem wydawców. Dotyczy to m.in. rozmów z Erichem Honeckerem w czerwcu 1988 i maju 1989 r. Brak jest też szerszego kontekstu, jaki stanowiłoby zapoznanie się z treścią rozmów prowadzonych w tychże latach z czołowymi politykami, a zwłaszcza z: Michaiłem Gorbaczowem i Eduardem Szewardnadze, Georgem Bushem i Henry Kissingerem, Francois Mitterandem, Margaret Thatcher, Francesco Cossigą, Juanem Carlosem oraz wieloma innymi osobami.

prof. Maria Szyszkowska

Neokantyzm odwoływał się do autorytetu Kanta, ale nie był odrodzeniem filozofii Kanta w jej postaci historycznej. Wyrósł jako protest wobec metafizyki Hegla i materializmu Marksa. Powstanie i kształtowanie neokantyzmu, od roku 1860 do czasów dzisiejszych, to czas rozwoju niejednej lecz wielu szkól neokantowskich. Poszczególne interpretacje kantyzmu różnią się między sobą. W głosach nawołujących do powrotu do Kanta – zarówno w XIX jak i XX wieku – powtarza się dążenie, by odrodzić zasadnicze poglądy Kanta a nie szczegóły jego systemu. Kantyzm jest pojmowany jako określony sposób filozofowania i do niego nawiązują neokantyści. Zachodzą nieraz znaczne różnice między kantyzmem a poglądami oznaczonymi  tym samym słowem, ale z przedrostkiem „neo”.